Mineralen zijn stoffen die je lichaam nodig heeft om goed te werken. Ze zitten in je eten en drinken, maar je lichaam maakt ze zelf niet aan. Dat betekent dat je ze elke dag via je voeding binnen moet krijgen. Zonder voldoende van deze voedingsstoffen kan je lichaam niet goed groeien, je spieren werken minder goed en je botten worden zwakker. Toch weten veel mensen weinig over deze onmisbare stoffen.
Wat mineralen doen in je lichaam
Je lichaam gebruikt minerale stoffen voor heel veel verschillende taken. Calcium zorgt er bijvoorbeeld voor dat je botten en tanden sterk blijven. Magnesium helpt je spieren ontspannen na het bewegen. IJzer draagt bij aan het transport van zuurstof door je bloed. Kalium regelt de vochtbalans in je lichaam en helpt je hart normaal te kloppen. Natrium speelt een rol bij de overdracht van signalen in je zenuwstelsel. Al deze stoffen werken samen, maar hebben elk hun eigen taak. Een tekort aan één van hen kan al merkbare gevolgen hebben voor hoe je je voelt.
Macromineralen en spoorelementen
Niet alle minerale voedingsstoffen zijn hetzelfde. Er zijn twee groepen: macromineralen en spoorelementen. Macromineralen, zoals calcium, magnesium en kalium, heeft je lichaam in grotere hoeveelheden nodig. Spoorelementen zijn stoffen als jodium, zink, selenium en ijzer. Je hebt er maar een kleine hoeveelheid van nodig, maar ze zijn daarom niet minder belangrijk. Jodium helpt je schildklier goed te werken. Zink ondersteunt je weerstand en helpt wonden te genezen. Selenium beschermt cellen tegen schade. Het woord “spoor” klinkt klein, maar het effect van een tekort kan groot zijn.
In welke voeding zitten mineralen
Gevarieerd eten is de beste manier om genoeg van deze stoffen binnen te krijgen. Groente en fruit bevatten onder andere kalium en magnesium. Zuivelproducten zoals melk en kaas zijn rijk aan calcium. In vlees en vis zit veel ijzer en zink. Volkoren brood en graanproducten leveren magnesium en selenium. Schelpdieren en garnalen zijn een goede bron van magnesium en zink. Zelfs aardappelen dragen bij, want daarin zit kalium. Natrium krijg je al snel genoeg binnen, want het zit in bijna alle bewerkte producten. Te veel natrium is juist niet goed, omdat het je bloeddruk kan verhogen. Een gevarieerd menu met veel onbewerkte producten geeft je lichaam het meeste wat het nodig heeft.
Wanneer je misschien te weinig binnenkrijgt
Een tekort aan bepaalde minerale stoffen komt vaker voor dan mensen denken. Vrouwen die menstrueren hebben een hoger risico op een ijzertekort, omdat ze ijzer verliezen via het bloed. Mensen die weinig zuivel eten, krijgen mogelijk te weinig calcium binnen. Ouderen nemen voedingsstoffen soms minder goed op via de darmen, waardoor tekorten sneller ontstaan. Vegetariërs en veganisten kunnen extra letten op ijzer en zink, omdat die stoffen uit dierlijke producten beter worden opgenomen dan uit plantaardige producten. Ben je moe, heb je snel last van krampen of ben je vaak ziek? Dan kan een tekort aan bepaalde voedingsstoffen een rol spelen. Een bloedtest bij de huisarts kan uitwijzen of er iets aan de hand is.
Veelgestelde vragen
Kan je te veel mineralen binnenkrijgen?
Ja, een overschot aan bepaalde minerale stoffen kan schadelijk zijn. Te veel natrium verhoogt de bloeddruk. Te veel calcium uit supplementen kan nierstenen veroorzaken. Via gewone voeding krijg je zelden te veel binnen, maar bij het gebruik van voedingssupplementen is het verstandig om de aanbevolen hoeveelheid niet te overschrijden.
Wat is het verschil tussen mineralen en vitamines?
Mineralen en vitamines zijn allebei voedingsstoffen die je lichaam nodig heeft, maar ze zijn anders van aard. Vitamines zijn organische stoffen die worden aangemaakt door planten of dieren. Minerale stoffen zijn anorganisch, wat betekent dat ze van nature in de bodem en het water voorkomen. Je lichaam kan geen van beide zelf maken en is dus afhankelijk van voeding.
Helpen supplementen als je tekort hebt aan mineralen?
Supplementen kunnen helpen als een tekort is vastgesteld door een arts. Maar ze zijn geen vervanging voor gevarieerde voeding. Via voeding krijg je stoffen in een vorm die je lichaam goed kan opnemen. Supplementen werken beter als aanvulling, niet als vervanging van een gezond eetpatroon. Laat je altijd adviseren door een huisarts of diëtist voordat je begint met slikken.
Hebben kinderen andere hoeveelheden nodig dan volwassenen?
Ja, kinderen hebben voor sommige stoffen andere hoeveelheden nodig dan volwassenen. Tijdens de groei is calcium erg belangrijk voor de ontwikkeling van sterke botten. IJzer is nodig voor de aanmaak van rode bloedcellen, wat bij groeiende kinderen extra aandacht verdient. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheden verschillen per leeftijd en zijn vastgesteld door voedingsdeskundigen.
